ادله اربعه در علم اصول عبارتند از:
1- کتاب: منظور همان آیات قرآن کریم است.
2- سنت
3- عقل: دلیل عقلی از نظر مرحوم شیخ انصاری بر دو نوع است:
- دلیل عقلی که متوقف بر خطابات شرعی نیست. مانند حُسن و قُبح عقلی که بدون توجه به آیات و روایات، حُسن نیکوکاری و قُبح ستمگری روشن و مبرهن است. (کلانتری، مطارح الانظار، ۱۴۲۵ق، ج۲، ص۳۱۹)
- دلیل عقلی که متوقف بر حکم شرعی است. مانند وجوب مقدمه واجب و حرمت فعل ضد واجب. (کلانتری، مطارح الانظار، ۱۴۲۵ق، ج۲، ص۳۱۹)
4- اجماع: منظور نظر جمعی فقها بر یک مسئله فقهی است.
مثال برای اجماع:
یکی از انواع اجماع، اجماع تعبدی است. در این نوع از اجماع، تمام فقها نسبت به مسئله ای توافق داشته، اما هیچ مدرک عقلی یا نقلی برای آن نیست. به عبارت دیگر، این اجماع مبتنی بر هیچ مدرک دیگری غیر از توافق فقها نیست. (فرهنگ فقه فارسی، هاشمی شاهرودی،۱۳۹۲ش، ج۱، ص۲۷۶)
در سرتاسر فقه، تنها دو مورد شامل اجماع تعبدی میشود: (حسین زاده اصفهانی، آشنایی با اصطلاحات فقها، ۱۳۹۷ش، ص۷۳)
- یکی قرار دادن میت به سمت قبله در قبر
- و دیگری محرومیت ولدالزنا از ارث